Phạm Ngọc Tiến
Trong số dân rượu văn chương, Nguyễn Trọng Tạo là người có uy nhất với mình. Uy không phải ở tài năng đâu nhé vì mình chơi ( may mắn) toàn người tài trở lên. Tất nhiên anh Tạo quá tài.Cái uy thể hiện ở chỗ anh nói gì dù sai lè mình cũng vẫn thấy đúng. Thậm chí bị anh mắng xơi xơi, mắng vô lý nhưng mình vẫn nhe răng cười khe khe. Nhưng anh ít mắng mình lắm mà chỉ toàn khen. Mình không thích khen, xưa nay phàm những gì thuộc về khen ngợi dù là khen ra bổng vào lộc mình đều né không cần nhưng được anh Tạo khen một tiếng là mình sướng âm ỉ, sướng tê da tái thịt. Lâu riết cái uy của anh Tạo như một sự mặc nhiên tồn tại trong quan hệ của anh em mình. Anh bảo gì mình cũng nghe, chấp hành răm rắp còn hơn cả hồi ở lính. Cũng đôi lần mình thử tìm nguyên nhân vì sao một người như mình, ngang tàng cả trong đời sống lẫn nghệ thuật lại chịu lép trước anh như vậy. Tìm mãi vẫn không ra vì sao lại thế. Tóm lại là anh Tạo uy. Nhất trí cái roẹt.
Mình không nhớ quen anh từ bao giờ nhưng biết anh Tạo thì rất lâu rồi từ thời củ tỉ âm ti khi mình còn một chữ xắn đôi chưa viết được. Lúc đó mình yêu thơ của anh lắm. Yêu mà chẳng biết nguyên nhân, mình vốn dốt thơ mà. Chỉ biết khi đọc thơ anh bao giờ mình cũng bị phản tâm trạng, ví như đang vui hơn hớn vì bỗng dưng được một em xinh đẹp để mắt đến thì than ôi ngu thế không biết tự nhiên đọc thơ anh thế là xong um. Đang hơn hớn mình trở nên ủ ê buồn nản và ngộ ra thân phận thấp kém của mình đành phải trốn chạy cái em xinh đẹp kia. Báo hại thế nhưng bù lại lúc mình đang tuyệt vọng muốn nốc say rồi đeo ba lô đựng thùng bia ( lấy sự nặng cho chìm được) nhảy cầu Long Biên xuống sông Hồng cho thoát kiếp, đọc thơ anh lại thấy phơi phới yêu đời, cảm giác thân thể mình tràn ra ngoài cả nhựa sống. Không biết có ai đọc thơ anh Tạo như mình không. Thơ anh hay công nhận, mình gọi thơ anh Tạo là thơ phản trạng. Biết thế cho nên bây giờ mình có nhiều niềm vui hơn dạo trước cần phải cân bằng nên mình chỉ đọc thơ anh những lúc mình cần buồn. Khekhe…. Rồi cũng không biết từ bao giờ mình trở thành bạn của anh, thân thiết như anh em ruột dù mình với anh Tạo ít khi gặp nhau lắm. Cái sự ít vô lối là do mình, chứ anh thì quý thằng em bất trị nhất hạng, đi đâu cũng gọi, có chai rượu ngon để dành, có bao thuốc cũng cất để đãi, hơn tất cả là từ dạo anh bỏ vợ có cô bồ mới nào anh cũng làm một cuộc nhậu gọi mình đến giới thiệu. Chuyện này nói sau.
Tại sao mình lại ít gặp anh Tạo? Là vì sợ. Đơn giản thế thôi. Cái sợ này của mình nó liên quan đến cái uy nói ở trên. Tại sao lại sợ. Khekhe…Mình giao hẹn không viết chân dung anh Tạo đâu nhé, chỉ là vài nét phác đến uy của anh và sợ của mình, tất cả đều dính dáng đến nhậu.
Một lần phải gần hai chục năm trước mình đi nhậu với anh say tít cò bợ. Anh Tạo nhậu dữ lắm, nhiều nhất thì chưa kiểm chứng nhưng dai nhất làng văn Việt thì đã được đảm bảo. Anh có thể uống từ sáng đến đêm, càng uống càng tỉnh và đã ngồi với anh đừng mong trốn sớm. Hôm ấy nhậu từ trưa đến chừng 2 giờ sáng thì quán nghỉ. Anh bảo đi uống tiếp, ngồi vỉa hè thôi. Dạo đó mình có con nhỏ muốn về lắm nhưng không biết làm sao bèn tính kế, thôi về nhà em uống tiếp. Tưởng là nói thế để anh chán bỏ cuộc vì đêm hôm nhà với cửa nỗi gì. Không ngờ anh Tạo đồng ý cái roẹt. Vừa vào nhà xong anh đã hỏi vợ Tiến ngủ đâu? Chỉ vào trong buồng, tay chưa kịp hạ, đã thấy anh xăm xắm đi vào, vừa đi vừa gọi toáng. Hoảng quá, mình vội chạy theo. Vợ mình cũng hoảng, quần áo ngủ trễ tràng, vội kéo chăn che kín ngồi yên vị trong màn. Anh tương liền ba bài hát của anh sáng tác để tặng vợ mình. Khoản nhạc anh có những bài hát tốp hay nhất thời đại như Làng quan họ quê tôi….Rồi anh khen vợ mình có thằng chồng hay, vừa tài vừa có hiếu với vợ, thưởng thêm bài nữa là bốn. Anh hát say sưa đầy cảm hứng, giọng opera cao vút, tay giang, chân giậm. Chợt trời đổ mưa. Mình nuôi chim cảnh, treo ở hè. Mưa to nhưng vì mải canh chừng sợ anh say nên quên béng mất. Sáng ra con nào con nấy chân quắp lên trời. Xong um. Sau này mình ngờ mắc bệnh tiểu đường là vì cái vố chết chim oan uổng kia, hồn ma chúng nó về báo oán mình. Sau đận hát đêm không cát xê ấy, mình sợ luôn không dám rước anh về nhà vào lúc say nữa nhưng vợ mình thì quý anh vô cùng. Lợi thế làm gì mà chả quý. Được nghe nhạc sĩ hát tận giường. Quá lãi.
Lần khác, mình cùng với anh và Hoàng Trần Cương, Nguyễn Thụy Kha uống ở Paris, một cái quán trên đường phố gì không nhớ gần khách sạn bọn mình ở chỗ quận 13. Dân Pháp văn minh có quy định hẳn hoi, giờ nào bán, giờ nào nghỉ, quán nào được bán thâu đêm…Cái quán bọn mình vào là quán nho nhỏ bán bia tươi chỉ 10 giờ đêm là đóng cửa. Chủ quán là một tay vui tính không biết tiếng Việt nhưng thấy bọn khách nốc tì tì trăm phần trăm rồi đọc thơ, rồi hát cũng khoái. Hắn ta ra uống cùng thỉnh thoảng lại tặng một đợt bia. Đến giờ nghỉ hắn nói thôi tạm biệt mấy ông. Anh Tạo hôm ấy ngà ngà chắc là quên mất đang ở nước ngoài và nhầm tay kia là đồng bọn người Việt, quắc mắt quát, thằng này mày là loại người gì mà dám xúc phạm thi ca, ngồi đấy ai cho nghỉ. Tay chủ quán đành phải tắt đèn đóng quán để khỏi bị cảnh sát phạt, tiếp tục phục vụ. Tối mò mò nhưng cuộc nhậu vẫn khí thế. Đến gần sáng không trụ được nữa tay chủ quán đành phải rút lui vào trong quán ngủ sau khi bảo các ông tự phục vụ, tôi chỉ thanh toán đến đây còn thì…tháo khoán. Sáng bạch anh Tạo mới cho mọi người về ngủ. Tay chủ quán mắt đỏ kè thiếu ngủ bị gọi dậy tưởng là sẽ cáu nhưng không, hắn vẫn khoái nhất định đòi chụp chung bằng được cái ảnh ở cửa quán làm kỷ niệm. Có lẽ đời bán quán của hắn giờ mới gặp thực khách cỡ này. Buồn cười, hắn ta ôm lắc anh Tạo, cả hai hôn chùn chụt lên má nhau chia tay hẹn ngày gặp lại. Mình ngờ tay chủ quán có lẽ là dân gay nên mới mê anh Tạo thế. Hãi hùng trận nhậu ngoại thâu đêm suốt sáng.
Nói đến anh Tạo nhiều người giống mình chung nỗi sợ. Mà anh Tạo thì chẳng có việc gì với ai cả ngoài nhậu, sợ là sợ sự uống dai của anh. Anh uống và luôn luôn là thủ lĩnh. Gọi người này, hú người kia. Cuộc rượu nào có anh cũng đều đông đúc. Thôi thì đủ cả từ quan chức, doanh nghiệp đến thi nhân và thập cẩm các loại sĩ. Đương nhiên là không thể thiếu các em ca sĩ xinh đẹp đến hát vì quý anh. Nói không ngoa ở đâu có Nguyễn Trọng Tạo ở đó chính là một xa lông nghệ thuật tổng hòa. Vui vẻ và hồn nhiên. Cũng lạ là anh uống rất nhiều nhưng ít khi say. Chỉ có lần anh cùng đi với nhà văn Thùy Linh cùng mình đến thắp hương ở nhà bác Kim Ngọc nhân dịp kết thúc phim Bí thư tỉnh ủy. Hôm đó anh Tạo uống khác với cách của anh thường ngày. Ai mời anh cũng cạn chén. Rồi anh say bết bệt. Phải bê anh gần chết lên nhà anh ở tầng 5. Không biết gì vì bất tỉnh não nhưng anh nói suốt cuộc rượu, suốt dọc đường về những công lao của nhà cải cách có công mở ra khoán 10 Kim Ngọc. Mình hiểu là anh say vì sướng vì được uống cùng với thân quyến người mà anh kính trọng. Thêm một nét để mình sợ anh.
Nguyễn Trọng Tạo đa tài, thơ, văn, nhạc, họa, lĩnh vực nào cũng nổi nhất hạng, cũng ra tấm ra món. Nhưng thói đời được cái này thì thiếu hụt cái khác. Anh chẳng bao giờ ổn định được cái tổ từ gọi là gia đình. Càng không coi trọng nhà cửa ra gì. Cách đây mấy năm đang lúc sốt đất, một doanh nghiệp bất động sản ưu ái bán cho anh một suất đất lô giá gốc. Lúc tỉnh anh đã đến xem đất và ok. Khi cầm tiền đến làm hợp đồng thì anh gặp bạn rượu. Thế là uống là tít mù vùng quanh thơ thơ nhạc nhạc. Sau đó lỡ anh bỏ luôn. Vố đó nếu là kinh doanh thì anh mất tiền tỷ chỉ trong ít ngày nhưng anh bảo chết chỉ cần mấy mét vuông, đất cát làm gì cho ươn người.
Hôn nhân của anh Tạo cũng vậy luôn trục trặc dù anh là người tốt thương vợ yêu con. Nguyễn Quang Lập có nói mình là người sợ vợ còn anh Tạo thì vợ sợ. Có lẽ đúng. Lần đi vào Huế dự festivan, mình bỏ khách sạn về nhà anh ở. Suốt cả tuần mình thắc mắc vẫn chưa được gặp chị Thanh. Anh cười he he bảo, anh về hai tuần nay cũng đã gặp được vợ đâu huống hồ là chú. Thật thế. Anh đi nhậu đến khuya về thì vợ ngủ. Gần trưa anh thức thì vợ đi làm. Trưa lại đi nhậu tiếp đến đêm…cứ tuần hoàn thế thì gặp nhau sao được. Sau này mình nói đùa chị Thanh bỏ anh là vì chị sợ anh. Sợ nhưng vẫn yêu vẫn quý. Tiếc. Nói thế là vì mình được dự một cuộc tiệc ở Hà Nội, anh Tạo tiễn chị Thanh và hai con đi du lịch ở Singapo thì phải. Nhà thơ Hoàng Trần Cương chủ tiệc bảo mình, lát em chi quà mừng cho anh Tạo tặng vợ ( 200 USD) lúc đó anh Cương và mình làm giám đốc và phó giám đốc một quỹ bảo trợ văn học. Mình không được báo trước vét mãi ví quy ra tiền Việt mới hòm hòm đủ. Không khí vui vẻ, anh Tạo hát rồi mấy ca sĩ nổi tiếng anh gọi đến hát đình đám lắm nhưng chỉ tuần sau anh Tạo thông báo đã ly hôn. Bữa đó là tiệc anh chia tay chị Thanh bằng một chuyến du lịch nước ngoài. Ai mà có thể làm được việc đó như anh. Người ta bỏ nhau là kéo theo thù hận chia lìa. Mình tin là anh chị chia tay chỉ là vì không hợp nhau được cách sống. Chia nhưng không lìa vẫn còn đấy sự tôn trọng.
Sau khi chia tay vợ, anh Tạo có một vài mối tình. Nghe ra sâu nặng nhưng rút cục cũng chẳng đến đâu. Mình biết anh không còn ở cái tuổi để lan man để mơ mộng nữa cũng muốn có một điểm tựa để víu vào lúc tuổi sang gần đáy dốc nhưng có lẽ cái số anh phải thế. Gặp bạn gái của anh dù nhỏ tuổi hơn mình vẫn gọi bằng chị. Anh có vẻ hài lòng. Rồi thành phản xạ thấy anh ngồi cạnh ai mình cũng lễ phép. Anh cười, không không, chị đâu mà nhiều thế, đây là học trò. Hôm rồi, anh gọi mình đến. Chị này đứng tuổi. Anh chị quấn quýt. Chưa kịp chào thì anh bảo chú Tiến chào chị đi. Mình chào chị lễ phép nhưng kèo thêm, không biết em có được gọi chị đến Tết không đây. Nguyễn Trọng Tạo cười mắng, chú là thằng thông minh nhưng đểu nhất hạng.
Mình nhớ mãi ánh mắt anh lúc đó. Nó ngời sáng nhưng đã lộ rõ vẻ mệt mỏi. Và đó vẫn còn nguyên cái uy của anh đối với mình. Dù mãi mình không thể nào cắt nghĩa nổi tại sao thì mình vẫn luôn sợ cái uy từ anh. Cái sợ của một người em nhỏ kính trọng người anh lớn luôn nhiệt tình sống, luôn khao khát, luôn hết mình trong mọi lĩnh vực. Và như tất cả những tài năng đích thực khác, Nguyễn Trọng Tạo luôn chân thành trong cả Hay lẫn Dở của đời mình.
Hà Nội đêm Trung Thu 2011
PNT
Trich dan nguon: quechoa
Ai muốn bình luận, tán chuyện với Phạm Ngọc Tiến xin bấm vào đây: Phạm Ngọc Tiến’s blog
